Jak pomóc dzieciom w nauce korzystania z toalety

Jak sprawić, by korzystanie z toalety było dla przedszkolaka naturalnym doświadczeniem? By dziecko nie czekało z załatwianiem potrzeb fizjologicznych do ostatniej chwili i nie miało oporów, by o nich komunikować? Oto kilka wskazówek.

Zrozumienie potrzeb dziecka
Każde dziecko jest inne i może reagować na sytuacje związane z korzystaniem z toalety w odmienny sposób – pamiętajmy o tym. Niektóre dzieci są pewne siebie i swoich potrzeb, chętnie korzystają z toalet, podczas gdy inne mogą mieć obawy związane chociażby z hałasem, zapachem innym niż w domu lub po prostu z nowym otoczeniem. Rozmowa rodziców z dziećmi na temat potrzeb przedszkolaków i ich odczuć jest pierwszym krokiem do zbudowania zaufania do nowej toalety.

Rozstanie z pieluchą
Okres między 24. a 32. miesiącem życia to najwłaściwszy czas, by zacząć naukę korzystania z toalety/nocnika. Nie ma jednego konkretnego wieku gotowości dziecka do rozstania z pieluchą. Jak uchwycić właściwy moment? Warto zwrócić uwagę na pewne szczegóły, np.: czy dziecko wyraża zainteresowanie wizytą w łazience (przede wszystkim jeśli chodzi o kwestie załatwiania się), czy wskazuje na pieluchę przed lub po wypróżnieniu, czy bardzo się niecierpliwi (płacze), gdy ma mokro, czy budzi się w nocy z suchą pieluchą. W tym samym czasie, kiedy zauważymy wspomniane zachowania, warto wytłumaczyć dziecku, co to jest toaleta/nocnik, do czego służy, jak działa i dlaczego trzeba jej/go używać. Wskazane jest zakładanie przedszkolakowi wygodnej odzieży i zwracanie uwagi np. na to, w jakim czasie po posiłku potrzebuje do toalety – po to, by pomóc mu wskazać, nazwać i nauczyć rozpoznawać tę potrzebę. Wspieraj, towarzysz, nie okazuj zniecierpliwienia, zachęcaj, nie trać czujności i reaguj – nawet dla dziecka, które potrafi korzystać z toalety samodzielnie w domu, załatwianie się w przedszkolu może być wyzwaniem.

Oswajanie nowego miejsca
Przedszkolak powinien mieć szansę zapoznania się z nowym miejscem – w tym także z toaletą – już podczas dni adaptacyjnych w przedszkolu. Dobrze, by w przedszkolnej toalecie, oprócz podstawowego wyposażenia, znajdowały się podnóżki i nakładki na deskę. Pozwólmy dzieciom spędzić sporo czasu w tym miejscu. Pokażmy i dajmy sprawdzić, jak działają spłuczki, krany i dozowniki mydła, gdzie zapala się światło, gdzie wiszą ręczniki, jak podnosi się i opuszcza deskę, gdzie leży papier toaletowy i jak go rozwinąć. Ważne, by z wizytą w toalecie nie wiązał się niepotrzebny niepokój czy atmosfera wstydu. Kupa i siki to rzecz normalna – mówimy o nich, gdy chcemy skorzystać z ubikacji, to żaden wstyd. Warto już na początku ustalić, poinformować dzieci i ćwiczyć w czasie zabaw, jak najlepiej mają komunikować potrzebę skorzystania z toalety i jak rozpoznać znaki, które daje ciało, gdy trzeba do niej iść.

Działania wspierające w przedszkolu
Nie trzeba bać się pozwolić dzieciom mówić o sprawach toaletowych i dzielić się swoimi doświadczeniami związanymi z korzystaniem z toalety z rówieśnikami. Świadomość, że nie są same ze swoimi odczuciami daje dzieciom większą pewność siebie. Warto organizować wycieczki do miejsc związanych z higieną, jak zakłady oczyszczania ścieków czy fabryki produkujące akcesoria higieniczne. Warto organizować spotkania informacyjne na temat higieny – będą one okazją do wymiany doświadczeń oraz wskazówek. Nie należy pomijać tematu toalety w rozmowach z rodzicami/nauczycielami. Dobrze, gdy dzieci mają dostęp do książeczek i zabawek edukacyjnych nawiązujących do czynności wykonywanych w toalecie. Warto zorganizować w przedszkolu spotkanie rodziców i nauczycieli z ekspertami z zakresu higieny i zdrowia dzieci, którym można zadać konkretne pytania i upewnić się, że tzw. trening czystości dziecka przebiega prawidłowo.